Tanıtım


Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi'nin Jeofizik ve Jeoloji bölümlerinde yürütülmekte olan mühendislik amaçlı yapıyeri incelemeleri, 1999 yılındaki iki büyük deprem felaketinin ardından afetzedelerin barınma gereksinimlerinin en kısa sürede çözümlenmesi amacı ile yoğunluk kazanmıştır. Bu kapsamda, Bolu, Düzce ve İzmit ve civarlarında birçok proje gerçekleştirilmiştir. Marmara ve İç Anadolu Bölgesi’ndeki birçok kentin yerleşim sorunları yeniden ele alınmış ve yapılan çalışmalar ile kentlerin yeni imar planları ilgili belediyelere teslim edilmiştir. Ayrıca, deprem oluşum mekanizmalarının anlaşılmasına yönelik Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde araştırmalar yapılmış ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın Marmara Denizi’nde topladığı sismik verilerin ortaklaşa çözümü ile Marmara Denizi’nin fay haritası hazırlanarak uluslararası dergilerde yayımlanmıştır. 2002 yılında oluşan Çay-Afyon depreminin mekanizması, sebepleri, sonuçları ve hasarın nedenlerinin araştırılması için bir proje yürütülerek, Ankara Üniversitesi yayını olarak basılmıştır.

Ayrıca, AFTAC (American Air Force Technical Application Center) tarafından işletilen “Belbaşı Sismik Araştırma İstasyonu”, Türkiye’nin de imza attığı Nükleer Denemelerin Yasaklanması Antlaşması (Comprehensive Test Ban Treaty, CTBT) çerçevesinde sivilleştirilerek, Ankara Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi arasında imzalanan protokol gereğince kurulan Nükleer Denemeleri İzleme Merkezi (NDİM) tarafından işletilmesi kararlaştırılmıştı. Bu merkez, dünyanın çeşitli noktalarına dağılmış 53 benzeri ile birlikte hem depremleri hem de her türlü yapay patlatmaları izleyebilmektedir. Merkezdeki sismik ağ, 80 km çaplı bir alanda içerisine yerleştirilmiş, Ankara civarındaki altı ve Keskin civarındaki beş istasyon ile anında kayıt yapabilmektedir.

Yukarıda özetlenen çok-disiplinli çalışmaları bir çatı altında daha iyi organize etme gereksinimi, ADAUM’un kurulmasına yol açan süreci başlatmıştır. Ankara Üniversitesi’nde deprem ile ilgili bir merkez oluşturulması fikrini ilk kez Prof. Dr. Baki Varol gündeme getirmiştir. Resmi işlemler ile ilgili girişim ise Jeofizik Mühendisliği Bölümü tarafından başlatılmış ve Mühendislik Fakültesi Fakülte Kurulu, Üniversitemiz Senatosu ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından onaylanarak, Ankara Üniversitesi Deprem Araştırma Uygulama Merkezi’nin (ADAUM) kurulmasına ilişkin yönetmelik, 22.2.2003 tarihli resmi gazetede yayımlanmıştır. İlk Yönetim Kurulu ise 8.10.2003 tarihinde toplanan Merkez Kurulu tarafından seçilmiştir.

ADAUM’un işlevi deprem ile ilgili uzmanlık alanlarında yapılmakta olan bağımsız araştırmaları bilimsel ve toplumsal hedefler doğrultusunda yönlendirerek, amaçları belirli projeler haline getirmektir. ADAUM kuruluş amacını gerçekleştirmek için deniz, göl ve karalarda diri fay araştırmaları yaparak ülkemizin neotektonik çerçevesinin daha iyi anlaşılmasını sağlamayı, yerkabuğu devinimlerinden kaynaklanan fiziksel niceliklerin değişimlerini sürekli izlemeyi, deprem dinleme ağları kurmayı, yaygınlaştırmayı ve ulusal verileri yeniden işlemeyi, ayrıntılı mühendislik jeolojisi, mühendislik jeofiziği ve sismolojisi, jeoteknik laboratuar deneyleri yapmayı ve bunlarla ilgili bilimsel, eğitsel ve uygulamalı etkinlikler düzenlemeyi planlamaktadır. ADAUM, deprem kapsamındaki bilimsel etkinliklerin yanında, özellikle kentsel yerleşim sorunları ile depreme dayanıklı yapı tasarımı için gerekli zemin parametrelerin ölçülmesi ve hesaplanması, zeminlerin dinamik davranışlarının modellenmesi gibi insan yaşamı ile doğrudan ilişkili konulara özel önem vermektedir.

Öncelikle yaşadığımız çevreyi bilmemiz gerektiğinden hareketle, Ankara kentinin deprem tehlikesini ve zeminlerini inceleyecek bir proje Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi olarak başlatılmıştır. Ankara kentsel alanında aktif fayların bulunmadığı düşünülmekle birlikte, 70-80 km uzaklıklarda büyük depremlere yol açabilecek fay zonlarının varlığı bilinmektedir. Bu bölgelerde oluşabilecek büyük depremlere, Ankara kentsel alanındaki zeminlerin nasıl tepki gösterecekleri yürütülen bir proje ile incelenmiştir.

ADAUM ile Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ortaklığında kurulan, ‘Nükleer Denemeleri İzleme Merkezi (NDİM)’ sismik ağı için Ahlatlıbel’de iki bina inşa edilmiştir. Bu binalardan biri Rektörlüğümüz tarafından 2003 yılında ADAUM çalışmalarına ayrılmıştır. Ahlatlıbel’deki sismik istasyonda toplanan deprem verileri uluslararası standartlarda kayıt edilmektedir. Sismoloji konusunda yüksek lisans veya doktora çalışması yapmakta olan araştırmacıların bu istasyonda hem ilk uygulamalarını gerçekleştirme hem de kayıt edilen verilerden doğrudan yararlanma olanağı bulunmaktadır.




04 Ağustos 2009 , Salı